Maugong muli ang pangalan ni Naga City Mayor Leni Robredo sa usaping nasyonal.
Ayon sa huling survey ng OCTA Research, mabilis na lumiliit ang agwat nila ni Vice President Sara Duterte—mula sa malayo ay umakyat si Robredo sa 21 porsyento, habang bumaba naman sa 33 porsyento ang kasalukuyang Bise Presidente.
Sa kabila nito, isang malinaw at tila pinal na “big no” ang isinagot ni Robredo. Ang kanyang kasin nais ay ang magretiro sa Naga at tutukan ang lokal na pamamahala.
Ang desisyong ito ni Robredo ay nag-iwan ng malaking puwang, o power vacuum, sa hanay ng oposisyon.
Sa loob ng mahabang panahon, si Robredo ang nagsilbing mukha ng pag-asa para sa mga botanteng anti-Duterte at anti-Marcos. Ngunit sa kanyang pagtanggi, nahaharap ang oposisyon sa isang krusyal na sangandaan: Kaya ba nilang tumayo nang wala ang kanilang “Messiah”?
Dito pumasok ang mahalagang paalala ni Robredo tungkol sa tinatawag niyang “savior mentality.” Ayon sa dating Bise Presidente, ang pag-asa sa isang “tagapagligtas” ay hadlang sa paglago ng mga institusyon. Tama siya. Ang politika sa Pilipinas ay masyadong “leader-centric.”
Kapag ang isang kilusan ay nakadepende lamang sa isang personalidad, ang buong pundasyon nito ay guguho sa oras na ang pinuno ay umatras. Ang hamon ngayon para sa Liberal Party at kanilang mga kaalyado ay kung paano gagawing isang institusyonal na kilusan ang kanilang ipinaglalaban—isang kilusang nakaugat sa mga prinsipyo at hindi lamang sa isang apelyido.
Gayunpaman, hindi natin masisisi ang mga taga-suporta kung bakit sila nanghihinayang. Si Robredo ang pinaka-kredibleng pigura na may malakas na grassroots support. Ngunit ang pagpilit sa kanya na tumakbo muli ay tila pagbalewala sa kanyang sariling kagustuhan at sa realidad ng burukrasya na ayon sa kanya ay “frustrating” at mahirap i-navigate.
Ang pagpili niya sa lokal na pamamahala ay isang pag-amin na mas epektibo siya sa “hands-on” na trabaho kaysa sa maruming laro ng nasyonal na politika.
Ang pag-atras ni Robredo ay hindi dapat tingnan bilang pagkatalo ng oposisyon. Sa halip, ito ay isang pagkakataon para sa bagong henerasyon ng mga lider. Nabanggit na niya ang mga pangalan nina Mayor Vico Sotto, Mayor Joy Belmonte at Senadora Risa Hontiveros. Sila ang mga bagong mukha na may kakayahang ituloy ang laban, ngunit kailangan nilang magsimula nang maaga. Ang pagkakaisa ay hindi mabubuo sa bisperas ng eleksyon; ito ay dapat buuin ngayon pa lang.
Sa huli, ang pagbabago ay hindi dapat iasa sa balikat ng isang tao. Ang tunay na lakas ng demokrasya ay nasa kolektibong pagkilos ng sambayanan. Kung ang oposisyon ay mananatiling naghahanap ng isang “Leni Robredo” sa ibang tao, baka tuluyan silang maiwan ng agos.
Panahon na upang ang “Pink Movement” at iba pang reform-oriented groups ay lumago mula sa pagiging tagasunod ng isang lider patungo sa pagiging isang organisadong pwersa na may malinaw na alternatibong programa para sa bayan.
Ang mensahe ni Leni ay malinaw: Ang pag-asa ay wala sa kanya, kundi nasa atin.
