Tinanggihan ng International Criminal Court (ICC) Trial Chamber III ang hiling ng counsel for the victims na magamit ang wikang Tagalog sa ilang bahagi ng kanilang opening statement para sa kasong crimes against humanity laban kay dating Pangulong Rodrigo Duterte.
Isa ito sa mga napagkasunduan ng trial chamber sa ginanap na ikalimang pre-trial conference sa ICC sa The Hague. Hindi dumalo si Duterte sa naturang kumperensya nitong Lunes matapos aprubahan ng korte ang hiling ng kanyang defense team na huwag na siyang paderetsuhin doon.
Ayon kay Presiding Judge Joanna Korner, ang pagpayag sa Tagalog — na hindi kabilang sa mga opisyal na wika ng ICC — ay magdudulot lamang ng komplikasyon at malaking dagdag-gastos sa paglilitis dahil sa translation requirements.
“One of the problems is the moment we start doing this, then applications come, and it becomes much more complicated and more expensive if we accede to it,” giit ni Korner.
“So while we understand that… you want the victims to relate to what’s being said, all of it, as I understand it, is that correct, will be translated in any event, interpreted?” dagdag pa ng huwes.
Tumango naman dito si Public Counsel for Victims Paolina Massidda.
“I’m afraid, as I say for a number of reasons, we’re going to follow what the Rome Statute has mandated, and it must all be in English,” diin pa ni Korner.
Ang naturang kahilingan ay inihain ni Massidda, na nag-argumentong mahalaga ang paggamit ng Tagalog upang maiparating nang buong katapatan ang salaysay at emosyon ng mga biktima.
Linaw ni Massidda, gagamitin lamang ang Tagalog sa pagbanggit o pag-quote sa mismong mga sinabi ng biktima at hindi sa buong opening statement.
“We are not requesting to speak for one hour in Tagalog. Our request is more during the opening statement; we will make some remarks in quoting parts of [the] narrative that victims provided to us, and we’d like to do that in Tagalog,” paliwanag ni Massidda.
“For them, it is important to listen out, convey to the Chamber what they narrated to us, and, by experience, they relate and connect much more if that is done in Tagalog,” dagdag pa niya.
Tantiya ni Massidda, lalabas lamang sa 15 hanggang 20 minuto ang kabuuang paggamit ng Tagalog sa kanilang panig.
Sa ilalim ng Rome Statute, ang opisyal na mga wika lamang ng ICC ay English at French.
Samantala, sa gitna ng status conference, inihayag din ng defense counsel ni Duterte na si Peter Haynes na nagbabalak din siyang magbigay ng pahayag sa pormal na pagsimula ng kaso.
“I’m inclined to say something at the start of the case. We will certainly finalize that position within the next few days,” pahayag ni Haynes.
About the Author
