Sa gitna ng tila walang katapusang siklo ng kahirapan sa malalayong lalawigan, madaling mawalan ng pag-asa.
Ngunit sa isang maliit na barangay sa Dalajican, Concepcion, Romblon, may isang kwentong sumisibol na nagpapatunay na hindi hadlang ang hirap kung may tamang diskarte at pagkakaisa.
Ang tinutukoy natin ay ang tagumpay ng LETS Farmers Association na hindi lamang basta tagumpay ng agrikultura; ito ay tagumpay ng determinasyon ng tao laban sa lupit ng kalikasan at tadhana.
Hindi naging madali ang kanilang simula, mga ka-Sampaguita. Noong 2024, sa ilalim ng Special Area for Agricultural Development (SAAD) Program ng Department of Agriculture, hinarap ng samahan ang matinding pagsubok. Ang kanilang mga kambing, na sana’y mag-aangat sa kanilang buhay, ay namatay dahil sa bagsik ng El Niño. Sa puntong iyon, madali sanang sumuko at isisi ang lahat sa gobyerno o sa panahon.
Ngunit dito pumasok ang “diskarteng Pinoy.” Sa halip na manghina, nagbago sila ng estratehiya. Sa pamumuno ni Augustine Ferranco, ipinamahagi ang mga kambing sa bawat miyembro upang masigurong tutok ang pag-aalaga.
Mula sa communal na sistema, naging personal na pananagutan ang bawat hayop.
Ang resulta?
Mula sa pagkalugi, ngayon ay mayroon na silang 56 na malulusog na kambing—ang pinakamalaking kawan sa buong Mimaropa.
Ano ang matututunan natin dito?
Una, ang kakayahang mag-adjust. Ang tagumpay ay hindi diretso; ito ay puno ng liko at lubak. Ang pagkilala ng mga magsasaka sa kanilang pagkakamali at ang mabilis na pagbabago ng sistema ay isang aral sa modernong pamamahala.
Pangalawa, ang tunay na diwa ng Bayanihan. Ipinakita ng LETS Farmers Association na ang pag-unlad ay nagsisimula sa komunidad.
Ang suporta mula sa SAAD ay nagsilbi lamang na mitsa, ngunit ang mga magsasaka ang nagpanatili sa apoy.
Ang kanilang plano na palawakin ang fruit tree plantation at maghanap ng bagong merkado ay patunay na ang kanilang pananaw ay hindi lamang para sa “isang kahig, isang tuka,” kundi para sa isang matatag na kinabukasan.
Ang kwento sa Dalajican ay isang paalala sa ating lahat, mga ka-Sampaguita na may liwanag sa dulo ng tunel.
Ang mga magsasakang ito, na dati ay tila nakalimutan na ng panahon, ay siya na ngayong ehemplo ng “sustainable agriculture” sa bansa. Sila ang patunay na kapag ang tulong ng gobyerno ay hinaluan ng sipag at malasakit ng mamamayan, walang El Niño o kahirapan ang hindi kayang lampasan.
Sulong, LETS Farmers Association. Kayo ang tunay na bayani ng ating bukirin.
About the Author
