Binatikos ng Federation of Free Farmers (FFF) ang umano’y pagbalewala ng Bureau of Plant Industry (BPI) at Bureau of Customs (BOC) sa rice importation ban na ipinag-utos ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr., kasabay ng paglalantad nila na halos hindi tumalab ang 60-day suspension sa pag-iissue ng import permits sa ilalim ng Executive Order 93.
Ayon kay FFF chairman Leonardo Montemayor, dating Agriculture Secretary, malinaw na nabigo ang mga ahensya ng Department of Agriculture (DA) na sundin ang utos ng Pangulo matapos umabot sa 340,000 metric tons ng bigas ang nakapasok noong Setyembre, halos kasing dami ng na-import noong Agosto, kung kailan wala pang ban.
Giit ng BOC, hindi nila maaaring harangin ang mga kargamentong nasa “high seas” na papunta na sa Pilipinas. Aminado ang ahensya na pinayagan nila ang pagpasok ng shipment hanggang Setyembre 15, basta’t ito ay nakaalis na ng port bago ianunsyo ang ban.
Ngunit kinuwestiyon ni Montemayor kung paano nagawa ng napakalaking volume na “dumulas” papasok kung tunay na mahigpit ang pagpapatupad ng ban.
Nagbabala ang FFF na delikadong kombinasyon ang import ban at binabang tariff dahil maaaring kapusin ang supply pagsapit ng Enero, panahong humihina ang lokal na ani at umaasa ang bansa sa imported na bigas para punan ang agwat.
Mariing tinututulan ng farmers’ groups ang import moratorium, at nanawagang ibalik sa 35% ang taripa na ibinaba sa 15% noong Hunyo 2024, dahil nababawasan umano ang pondo para sa farmer-support programs.
Ang rice importation ban ay inilaan para bigyang pagkakataon ang lokal na merkado na masipsip ang ani ng palay at maiangat ang presyo para sa mga magsasaka. Ngunit giit ng FFF, palpak ang gobyerno sa pagbibigay ng teknikal na tulong at imprastruktura sa agrikultura.
Dagdag pa ng grupo, nauubos ang pondo para sa farm-to-market roads dahil umano sa mga “ghost projects.”
Sa gitna ng kontrobersiya, naglabas ng babala si Agriculture Secretary Francis Tiu Laurel kaugnay ng umiikot na scam na nag-aalok ng pekeng rice import allocations, partikular sa mga trader at rice miller sa Cebu.
“Fake, scam,” mariing sabi ni Laurel, na binalaan ang mga negosyante laban sa mga form na umano’y may kasamang garantisadong import quota.
Ngunit hindi pinalampas ni Montemayor ang aniya’y “PR stunt” ng kalihim. Ayon sa kanya, mismong gobyerno ang lumikha ng sitwasyong nagbigay-daan sa mga scammer.
“If some rice traders are falling for this reported fake import scam, the government may be partly to blame,” aniya, dahil sa magulong implementasyon ng import ban na nagbukas ng oportunidad para sa pananamantala.
