Opisyal nang inilantad ng Kataas-taasang Hukuman o Korte Suprema ng Pilipinas ang isang historical marker mula sa National Historical Commission of the Philippines (NHCP) noong Hunyo 5, 2026.
Ang pagtitipon ay bahagi ng pagdiriwang ng ika-125 anibersaryo ng korte na ginanap sa Supreme Court New Building sa Padre Faura, Maynila.
Pinangunahan ni Chief Justice Alexander G. Gesmundo ang seremonya, kasama sina Associate Justices Alfredo Benjamin S. Caguioa, Amy C. Lazaro-Javier, Rodil V. Zalameda, Jose Midas P. Marquez, at Raul B. Villanueva. Dumalo rin sa okasyon sina Manila Mayor Francisco ‘Isko Moreno’ Domagoso, mga komisyunero ng NHCP, at University of the Philippines Manila Chancellor Dr. Michael L. Tee.
Dahil sa pagkakaloob ng marker na ito, opisyal nang kinikilala ang Supreme Court New Building bilang isang Important Cultural Property. Sa ilalim ng deklarasyong ito, protektado na ang gusali laban sa eksportasyon, pagbabago, o demolisyon.
BASAHIN: Kapunan at 9 iba pang top lawyers, sasabak na private prosecutor sa VP Sara impeachment trial
Ang makasaysayang gusali ay may mayamang nakaraan. Itinayo ito sa pagitan ng 1928 at 1930 sa disenyong neoclassical sa ilalim ng tanyag na arkitektong si Antonio Toledo upang magsilbing pangunahing aklatan ng University of the Philippines (UP). Noong 1949, matapos lumipat ng UP sa Diliman, ginamit naman itong tanggapan ng Department of Foreign Affairs (DFA). At noong 1991, tuluyan itong isinaayos upang pormal na maging opisyal na tahanan ng Korte Suprema.
Ang marker ay nagsisilbi ring sulyap sa ebolusyon ng korte mula nang itatag ito noong Hunyo 11, 1901 sa ilalim ng Act No. 136 at sa pamumuno ng unang Chief Justice na si Cayetano Arellano. Mula sa Audiencia at Ayuntamiento sa Intramuros, at matapos ang pinsala ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, dumaan ang hukuman sa iba’t ibang lokasyon bago nanirahan sa kasalukuyan nitong tahanan.
Sa kanyang talumpati, binigyang-diin ni Justice Raul B. Villanueva na higit pa sa isang marangyang estruktura ang marker; ito ay simbolo ng paninindigan at demokrasya.
“Ang marker na ito ay patuloy na nagpapaalala na ang Korte ay hindi lamang isang maringal na gusali, kundi isang pagpapatuloy ng prinsipyo na nanatili sa kabila ng mga rehimen, digmaan, at maging ng pagkawasak ng mga gusaling dati nitong kinauupuan,” ani Justice Villanueva.
Ayon naman kay SC Spokesperson Atty. Camille Sue Mae L. Ting, nasaksihan ng korte ang parehong pagsulong at mga pagsubok sa kalayaan nito sa paglipas ng panahon. Binanggit din niya ang mga nagpapatuloy na reporma sa ilalim ng Strategic Plan for Judicial Innovations 2022–2027 (SPJI) na naglalayong gawing mas episyente, madaling lapitan, at makabago ang sistema ng hustisya para sa mga Pilipino.
Sumang-ayon din dito si NHCP Executive Director Carminda R. Arevalo.
“Sa loob ng 125 taon, nanatiling matibay ang tiwala at paggalang ng mga Pilipino sa Korte Suprema bilang pangunahing tagapagtaguyod ng Saligang Batas at tagapangalaga ng katarungan.”
Naging bahagi rin ng programa ang pormal na paggawad ng Certificate of Transfer and Acceptance ng marker, at ang paglalantad sa isang commemorative plaque na nagpaparangal sa mga Chief Justices at kasalukuyang miyembro ng Supreme Court En Banc na naglingkod sa nasabing gusali mula 1991 hanggang sa kasalukuyan.
Ang aktibidad na ito ay bahagi ng isang taong pagdiriwang ng Korte Suprema na may temang “SC: 125 Years of Tradition and Innovation,” na nagpapakita ng balanse sa pagpapahalaga sa kasaysayan ng bansa at sa pagpapatupad ng mga makabagong reporma sa serbisyo-publiko.
About the Author
