Mariing binatikos ng isang maritime law expert at mga lokal na opisyal ng Palawan si Senador Rodante Marcoleta matapos nitong imungkahi na dapat nang isuko ng Pilipinas ang Kalayaan Island Group (KIG) dahil diumano’y malayo na ito sa Exclusive Economic Zone (EEZ) ng bansa.
Ayon kay Atty. Jay Batongbacal, direktor ng UP Institute for Maritime Affairs and Law of the Sea, ang mga pahayag ni Marcoleta ay “hindi katanggap-tanggap” at isang direktang banta sa seguridad ng bansa. Iginiit niya na ang ganitong mga opinyon ay nagpapahina sa legal na posisyon ng Pilipinas at pabor sa agresibong pag-aangkin ng China.
“Ang ginagawa niya ay direktang pag-undermine sa posisyon ng Pilipinas at pagpapalakas sa panig ng kabilang kampo, partikular na ang People’s Republic of China,” ani Batongbacal. Idinagdag pa niya na ang kawalan ng kaalaman sa batas internasyonal ay hindi dahilan, lalo na para sa isang mambabatas. “Nililinlang niya ang mga tao upang isuko ang isang bagay na sa kanila na ayon sa karapatan.”
Ipinaliwanag ni Batongbacal na ang pagsuko sa KIG ay maglalantad sa buong kanlurang baybayin ng bansa, mula Balabac hanggang sa hilaga, sa mga banta sa seguridad. “Kapag nagbigay ka ng isang pulgada, kukuha sila ng isang braso. Unti-unti nilang pagpipira-pirasuhin ang ating bansa,” babala niya.
Samantala, nagpahayag ng matinding galit at insulto ang mga opisyal ng Munisipalidad ng Kalayaan sa Palawan. Ayon kay Vice Mayor Maurice Phillip Alexis Albayda, plano nilang maghain ng resolusyon sa darating na Martes upang hilingin sa Senado na burahin (strike out) sa opisyal na rekord ang mga komento ni Marcoleta.
“Offended at insulted para sa aming magigiting na mamamayan,” ani Albayda sa isang mensahe. Sa kabila nito, nilinaw niya na wala silang planong ideklarang persona non grata ang senador bilang pagkilala sa posisyon nito bilang halal na opisyal, ngunit nananatili ang kanilang paninindigan laban sa kanyang naging pahayag.
Ang Kalayaan ang tanging bayan sa bansa na matatagpuan sa gitna ng West Philippine Sea, kung saan ang Pag-asa Island ang nagsisilbing sentro ng soberanya ng Maynila sa rehiyon.
