SA unang pagkakataon sa kasaysayan, bumagsak ang halaga ng piso sa P59.13 kada US dollar nitong Martes, ang pinakamahinang antas mula nang maitala ang dating record na P59 noong 2022, sa ilalim din ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr.
Kung noong panahon ng kanyang ama ay ipinagmalaki ang “malakas na piso,” ngayon ay kabaligtaran ang kwento, isang ekonomiyang humihina, at isang piso na tila pinabagsak ng katiwalian at kakulangan ng tiwala.
Ayon sa Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP), pangunahing dahilan ng pagbagsak ng piso ang malawakang flood-control corruption scandal na kinasasangkutan ng trilyon-trilyong pisong proyektong ghost at substandard.
“Ang pagbaba ng piso ay maaaring sumasalamin sa pangamba ng merkado hinggil sa paghina ng ekonomiya dulot ng kontrobersiya sa infrastructure spending,” pahayag ng BSP.
Nauna nang binatikos ng U.S. Investment Climate Report ang Pilipinas dahil sa laganap na korapsyon na pumipigil sa pagpasok ng mga dayuhang mamumuhunan.
Kasunod nito, parehong IMF, ADB, at AMRO ang nagbaba ng kanilang growth forecast para sa bansa dahil sa mga isyung pang-gobyerno at global trade slowdown.
Paliwanag ni dating BSP Deputy Governor Diwa Guinigundo, bukod sa trade deficit at mababang foreign investment, malaking salik din ang kawalan ng kumpiyansa sa pamahalaan.
“May kultura ng impunity. Sinasabi kung sino ang sangkot, pero hanggang ngayon wala pa ring napaparusahan,” ani Guinigundo.
Matapos ang State of the Nation Address ni Marcos Jr. kung saan ibinulgar niya umano ang katiwalian sa DPWH at Kongreso, wala pang naipapakulong o nakakasuhan sa mga tinukoy na sangkot.
Sa kabila ng pagbagsak, inaasahan naman ng mga ekonomista tulad ni RCBC Chief Economist Michael Ricafort na bahagyang makababawi ang piso dahil sa pagpasok ng remittances mula sa mga overseas Filipino workers (OFWs) ngayong Undas at Kapaskuhan.
“Seasonally speaking, dollar inflows from OFWs could give natural support to the peso,” ayon sa isang foreign exchange trader.
Sa kabila ng panawagang kumilos, nanindigan ang BSP na hindi ito mag-iintervene nang agresibo sa foreign exchange market.
“Nakikialam lang kami upang pabagalin ang matitinding paggalaw, hindi para pigilan ang pang-araw-araw na pagbabago ng palitan,” ayon sa pahayag ng BSP.
Ngunit ayon sa ilang mga trader, ang ganitong “hands-off” stance ay lalo lamang nagpapahina sa piso.
“The peso closed at record levels after the BSP ruled out any near-term intervention,” ani ng ulat ng Business World.
Ayon kay Cristina Ulang ng First Metro Investment Corp., mas naapektuhan ng mahina ang piso ang business confidence kaysa inflation.
“Hindi gaanong malaki ang epekto sa presyo, pero malaki ang tama sa tiwala ng mga negosyante.”
Para kay ekonomistang JC Punongbayan, kahit pa magbenta ng dolyar ang BSP, hindi agad mababalik ang kumpiyansa ng merkado. “Kapag nawawala ang tiwala, kahit gaano kalaki ang dollar reserves, hindi iyon sapat para itaas ang moral ng ekonomiya.”
