Hayagang kinuwestiyon ng batikang ekonomista at dating Albay Representative Joey Salceda ang “monetary transmission mechanism” ng Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP) sa gitna ng nakababahalang datos na nagpapakita ng paghina ng produktibong pamumuhunan sa kabila ng sapat na pondo sa merkado.
Sa isang serye ng mga katanungan para kay BSP Governor Eli Remolona Jr., hiniling ni Salceda ang mas agresibong hakbang upang isalba ang ekonomiya mula sa banta ng stagflation at structural shift sa trabaho.
Binigyang-diin ni Salceda ang malaking agwat sa paglago ng money supply (M3) na nasa 7.6% at bank lending na 10.5%, habang ang gross capital formation o ang aktwal na pamumuhunan ay lumiit ng 2.8%.
Ayon sa dating mambabatas, ang 29.5% na pagtalon sa credit card receivables ay isang “red flag” na nagpapatunay na ang pondo ay napupunta lamang sa pagkonsumo at espekulasyon sa halip na sa pagtatayo ng mga pabrika o makinarya.
“Tayo ay nangungutang para kumonsumo, hindi para magtayo,” babala ni Salceda.
Kinuwestiyon din nito ang “Employment-Growth Paradox” kung saan lumago ang GDP ng 4.0% ngunit nabawasan ng 1.6 milyong Pilipino ang may trabaho sa ikatlong kwarter ng 2025.
Hindi kumbinsido si Salceda na “weather disruptions” lamang ang sanhi nito dahil maliit na bahagi lamang ng employment ang agrikultura.
Sa halip, nais niyang imbestigahan kung ang sektor ng IT-BPM ay nagsisimula nang magbawas ng tao dahil sa mabilis na paglaganap ng AI, na maaaring magkaroon ng malalim na epekto sa remittances at lokal na konsumo.
Dahil ang implasyon ay nasa 1.7% lamang, mas mababa sa target band na 2-4%, tinawag ni Salceda na “restrictive” ang kasalukuyang policy rate ng BSP.
Iminungkahi niya ang mas matapang na bawas na 50 basis points sa halip na 25 lamang upang muling pasiglahin ang investment.
Aniya, ang monetary policy na lamang ang natitirang “countercyclical tool” dahil tila naging paralisado ang gobyerno sa paggastos sa imprastraktura matapos bumagsak ng 26.2% ang public construction.
Sa kabila ng magandang numero ng mga bangko sa papel, nagbabala si Salceda na posibleng “masking stress” lamang ito.
Sa pagtaas ng underemployment sa 14.8% at pag-akyat ng credit card NPLs sa 4.8%, tinitingnan ito bilang senyales na ginagamit na ng mga pamilya ang kanilang utang upang pantapal sa kakulangan ng kita.
Bilang solusyon, hinimok niya ang BSP na gumamit ng macroprudential measures gaya ng differentiated reserve requirements para sa consumer credit sa halip na umasa lamang sa policy rate.
Sa huli, hiniling ni Salceda ang mas malinaw na forward guidance mula sa BSP upang maibalik ang kumpiyansa ng mga mamumuhunan sa gitna ng paghina ng Foreign Direct Investment (FDI) at pagbaba ng halaga ng piso na mas sensitibo na ngayon sa usapin ng pamumuno o governance kaysa sa interes. (Mina Paderna)
