Photo credit: The Manila Times
NAGBABALA si Navotas City Congressman Toby Tiangco na bago ang Disyembre 29 vote sa iminungkahing 2026 General Appropriations Act (GAA) na ang buong budget allocations is non-negotiable.
Ani Tiangco, ang House of Representatives ay dapat maglabas ng detalyadong impormasyon kung paano ibinabahagi ang mga pondo sa bawat distrito ng kongreso at bawat party-list bago bumoto ang mga mambabatas sa pambansang badyet.
“Dapat ipost na sa website ng Congress ang per district at per party-list DPWH allocations para sa proposed 2026 GAA bago ang botohan sa December 29. Full disclosure is non-negotiable,” pahayag ni Tiangco.
“Since October 13 ko pa hinihingi ito. Tapos na ang bicam, kailangan ipakita ang resulta,” dagdag niya.
Nagbabala siya na kung walang pagsisiwalat, walang paraan ang mga mambabatas para beripikahin kung ang ilang distrito o party-list group ay nakatanggap ng disproportionate budget increases.
“Kapag hindi ito inilabas, mahirap magbigay ng boto dahil walang paraan para ma-check kung may mga distrito o party-list na lumobo ang budget. Dapat siguraduhin na hindi na maulit ang nangyari sa 2025 GAA, na may mga distrito na biglang lumobo ang budget dahil pinasukan ng pondo na hindi alam ng district representative,” giit ni Tiangco.
Binanggit din niya ang kakulangan ng transparency sa mga alokasyon ng party-list noong nakaraang badget cycle, na binanggit na walang malinaw na paraan upang matukoy kung magkano ang pondo na natanggap ng bawat grupo.
“Walang malinaw na paraan para malaman kung magkano ang budget ng bawat party-list. Hindi na dapat maulit ang nangyari sa Tingog, Ako Bicol, at BHW na napakalaki ng mga budget sa bicam. Tingog topped the list with P5.96 billion, followed by Ako Bicol with P2.295 billion and BHW with P2.064 billion. Paano natin masisigurado na hindi na ito mangyayari kung hindi ilalabas ang listahan?” dagdag niya.
Binigyang-diin niya ang agarang pangangailangang ilathala hindi lamang ang pagkasira ng mga alokasyon bawat distrito at party-list, kundi pati na rin ang mga partikular na programa at proyekto kung saan sa huli ay ipapamahagi ang mga pondong ito.
“Importante na alam ng mga mamamayan kung magkano ang budget ng kanilang distrito at kung sinu-sino ang proponent ng mga proyektong ito. Kung walang itinatago, ilabas nila ang listahan. Kung ayaw ilabas, natural lang na isipin na may tinatago,” aniya.
Ayon kay Tiangco, ang ganap na pagsisiwalat sa publiko bago ang botohan ay mahalaga upang matiyak ang pananagutan, matalinong paggawa ng desisyon, at tiwala ng publiko sa paghawak ng Kongreso sa pambansang badyet.
“Kailangan mailabas ito para maiwasan ang substandard at ghost projects, dahil alam ng mga mamamayan ang mga proyekto sa kanilang lugar,” pagtatapos ni Tiangco. (JUVY LUCERO)
About the Author
