Sa modernong panahon, tila nagbabago na ang mukha ng edukasyon sa Pilipinas—hindi bilang isang paraan para hubugin ang kaisipan ng kabataan, kundi bilang isang “investment” para sa ekonomiya.
Sa madaling salita, unti-unti nating ginagawang mga “robots” o makina ang ating mga estudyante sa halip na maging mga indibidwal na mapanuri, etikal, at may malalim na pag-unawa sa ating kasaysayan at kultura.
Ito ang mainit na puntong tinalakay ni Antonio Contreras sa kanyang kolum.
Ayon sa kanya, tahimik nating ginagawang “pabrika” ang ating mga pamantasan.
Sa ilalim ng tinatawag na neoliberal education order, ang tanging halaga na lamang ng unibersidad ay ang magluwal ng mga graduates na “agad na magagamit” ng mga kumpanya.
Nasaan na ang critical thinking? Nasaan na ang pilosopiya at sining? Sa bagong lohikang ito, ang edukasyon ay hindi na isang “public good” kundi isang “commodity” o kalakal.
Ang mga unibersidad ngayon ay tila baliw sa paghahabol sa global rankings. Mas marami ang publications at citations, mas mataas ang rank.
Pero sa prosesong ito, isinasantabi ang mga disiplinang tulad ng literatura, kasaysayan, at agham panlipunan dahil hindi sila madaling “pagkakitaan” o i-convert sa dolyar.
Maging ang Commission on Higher Education (CHED) ay tila sumasabay sa agos na ito.
Sa panukalang pagbabago sa General Education (GE) curriculum, binabawasan ang mga units na nagtuturo sa mga bata kung paano mag-isip at magtanong.
Ang resulta?
Isang “two-tiered system.” Ang mga elite na unibersidad ay mananatiling nagtuturo ng sining at pilosopiya, habang ang mga ordinaryong kolehiyo ay magtuturo na lamang ng technocratic skills para agad makapagtrabaho. Ito ay hindi reporma bagkus ito ay institusyonalisasyon ng hindi pagkakapantay-pantay.
Ang edukasyon ay hindi isang assembly line. Ang tunay na pagkatuto ay hindi nagmumula sa mga standardized rubrics o perpektong matrices. Ang pinaka-transpormatibong sandali sa pag-aaral ay ang mga sandaling nagugulo ang ating kaisipan at napipilitan tayong mag-isip sa labas ng kahon.
Kung hahayaan nating maging “pipelines” lamang ang ating mga unibersidad para sa ekonomiya, mawawalan tayo ng kakayahang kuwestyunin ang sistema. Magkakaroon tayo ng mga graduates na mahusay sa teknolohiya pero “intellectually hollow” o walang lalim ang pagkatao.
Ang unibersidad ay hindi training center o service provider. Ito ay isang espasyo kung saan ang lipunan ay nag-iisip. Kapag nawala ang kakayahang ito, nawala na rin ang kaluluwa ng ating bansa. Isang malaking lugi ito na hindi natin kayang bayaran.
