Sabi noon ni dating Senador Miriam Defensor Santiago, “If the cost of honesty is isolation, then isolation is a small price to pay.”
Kung babasahin, parang kay daling sabihin. Pero sa totoong buhay, ang mapag-isa ay isa sa pinakamahirap na maranasan ng isang tao.
Sino ba naman ang gustong kainin ang tanghalian nang mag-isa sa opisina dahil lang tumanggi kang makisama sa “diskarte” ng iyong mga katrabaho? Sino ba ang gustong maging “killjoy” sa barkada dahil lang nagsabi ka ng totoo?
Ang katotohanan ay may kaakibat na kalungkutan.
Sa ating kultura, napakahalaga ng “pakikisama.” Ayaw nating nakakaabala, ayaw nating may kaaway, at higit sa lahat, takot tayong mapag-iwanan.
Dahil dito, madalas nating nilunok ang ating prinsipyo. Nagbubulag-bulagan tayo sa mali para lang maging bahagi ng grupo. Tinatawag natin itong “kompromiso,” pero sa totoo lang, ito ay dahan-dahang pagpatay sa ating sariling dangal.
At dito pumapasok ang bagsik ng pilosopiya ni Miriam. Ipinapaalala niya sa atin na ang pag-iisa ay hindi isang sumpa bagkus ito ay isang desisyon.
Kung ang kapalit ng iyong pagiging tapat ay ang paglayo ng mga tao sa paligid mo, ibig sabihin lang nito ay hindi ka nararapat sa paligid nila.
Ang isolation na tinutukoy niya ay hindi kawalan ng kaibigan, kundi ang pagkakaroon ng matibay na bakod laban sa mga taong walang integridad.
Ngayon ang tanong natin ay kung ano ang mas kaya mong tiisin? Ang panandaliang lungkot ng pag-iisa, o ang habambuhay na bigat ng pagiging plastik at sinungaling?
Para sa akin, tama ang senadora. Ang pag-iisa ay maliit na presyo lang kumpara sa pagkawala ng iyong sarili. Mas pipiliin ko nang tumayo mag-isa nang may taas-noo, kaysa lumuhod na nakikihalubilo sa mga taong hindi marunong rumespeto sa katotohanan.
Dahil sa dulo, kapag nakaharap ka na sa salamin, ang tanging taong kailangan mong mapatunayan ang iyong halaga ay ang sarili mo—hindi ang mga taong iniwan ka dahil naging tapat ka.
