NANAWAGAN si Batangas 1st District Representative Leandro Legarda Leviste kay Department of Public Works and Highways (DPWH) Secretary Vince Dizon na ibaba ng 25 porsyento ang presyo ng mga proyekto ng ahensya upang maiwasan ang korapsyon at maging ganap na transparent sa 2026 DPWH budget bago ito pagbotohan ng Kongreso sa Oktubre 10.
Sa kanyang bukas na liham, iginiit ni Leviste na ang kasalukuyang sistema ng sobrang taas ng presyo ng mga proyekto ang nagiging ugat ng korapsyon sa DPWH.
“Ang budget ang pinagmumulan ng korapsyon sa DPWH dahil ang kataasan ng presyo ng mga proyekto ay nagbibigay-daan sa 20–30% kickbacks, at ang mga presyong ito ay DPWH mismo ang nagtatakda. Ang pagbaba ng presyo ay magbabawas ng pagkakataon para sa kickbacks. Ang hindi pagbaba ng presyo ay parang pag-apruba ng kickbacks,” pahayag ni Leviste.
Binigyang-diin ng kongresista na kung babawasan ng 25 porsyento ang halaga ng mga proyekto, bababa ang kabuuang budget mula P600 bilyon tungong P450 bilyon, na magliligtas sa gobyerno ng tinatayang P150 bilyon. Aniya, ang matitipid na pondo ay maaaring gamitin para sa pagtatayo ng 60,000 silid-aralan sa buong bansa.
“Tanggalin natin ang P150 bilyong posibleng kickbacks sa 2026 budget ng DPWH. Gamitin natin ang matitipid para pondohan ang mga paaralan at ipakita na may tunay na pagbabago sa DPWH,” dagdag ni Leviste.
Sa mga nagdaang linggo, nagsagawa si Leviste ng sariling audit sa mga proyektong pinondohan ng DPWH sa kanyang distrito, kung saan natuklasan niyang labis-labis ang presyo ng ilang proyekto. Kabilang dito ang Cat’s Eye na nagkakahalaga ng mahigit P24,000 kada unit, solar streetlights na umaabot ng higit P233,000 kada unit, slope protection na aabot sa P45,000 kada metro kuwadrado, asphalt overlay na nagkakahalaga ng P101.5 milyon kada kilometro, at diversion road na may halagang P186.1 milyon kada kilometro. Batay sa datos ng kanyang opisina, higit pa sa doble o maraming ulit na mas mataas sa presyong pangmerkado ang ilan sa mga proyektong ito.
Hiniling din ni Leviste sa DPWH na tuparin ang pangakong transparency sa pamamagitan ng pagsasapubliko ng mahahalagang detalye tulad ng budget ng bawat congressional district sa 2026 National Expenditure Program (NEP), kabilang ang P75 bilyong dagdag para sa mga “Convergence” at “Asset Preservation” projects; ang pagkalkula ng “allocable” budget ng bawat kongresista at mga “non-allocable” projects; pati na ang mga pangalan ng proponent ng bawat proyekto.
Ayon pa kay Leviste, sa kanilang budget hearing noong Setyembre 17 ay itinanggi ng DPWH na alam nila ang mga “insertions” sa NEP, ngunit aniya, may mga dating opisyal ng ahensya ang umaming nagaganap ito at may mga pagkakataong binabayaran pa ang pagpasok ng proyekto sa NEP. Tinukoy rin niya ang sinasabing “Leadership Fund”, na ginagamit umano bilang pondo ng mga proyektong pinaboran ng mga politiko o contractor.
“Lantad na lihim na ngayon na laganap sa NEP ang mga proyektong isinusulong ng mga politiko at mga ‘Contractor-Sponsored’ projects,” aniya.
Bagaman pinuri ni Leviste ang DPWH sa pagtanggal ng ilang kaduda-dudang proyekto sa 2026 budget, iginiit niyang nananatili ang problema ng overpricing sa iba’t ibang bahagi ng bansa.
“May pagkakataon si Secretary Dizon na ipakita na ang budget ng 2026 ay tunay na naiiba sa 2025. Ang pagpapababa ng presyo at ganap na transparency sa 2026 DPWH budget ay magpapatunay na may tunay na pagbabago sa DPWH,” ani Leviste.
Tiniyak ng mambabatas na ipagpapatuloy niya ang pakikipagtulungan sa DPWH upang mapatunayan na maaaring magpatayo ng dekalidad na mga proyekto kahit ibaba ang presyo ng 25 porsyento — basta’t walang “SOP” o lagayan. (MINA PADERNA)
